„NIŻYŃSKA piano forte” Sztuki Nowej to kameralny spektakl choreograficzny inspirowany biografią i twórczością Bronisławy Niżyńskiej – jednej z najważniejszych postaci XX-wiecznej awangardy w tańcu
Punktem wyjścia do spektaklu stały się przełomowe chwile z jej życia. Osobisty kryzys oraz potrzeba pełnego artystycznego wyrażenia się stały się impulsem do wypracowania własnej podmiotowości i swojego języka choreograficznego. W spektaklu biografia Niżyńskiej zostaje przetworzona nie w formę narracji, lecz w strukturę ruchu, rytmu i napięć budujących dramaturgię spektaklu.
Spektakl podejmuje dialog z „Les noces” (1923) – przełomowym dziełem choreograficznym Niżyńskiej do muzyki Igora Strawińskiego, często opisywanym jako protofeministyczne
Daniela Komędera – choreografka i wykonawczyni – konstruuje performatywny portret artystki, badając relacje między ciałem, rytmem i strukturą. Warstwę dźwiękową spektaklu współtworzy na żywo Katarzyna Piszek (Kasai), materializując muzykę i wokal jako równorzędne elementy dramaturgiczne. Dialog ruchu i dźwięku pozwala obserwować proces odzyskiwania głosu – rozumianego symbolicznie jako akt dojrzewania do emancypacji.
„NIŻYŃSKA piano forte” stawia pytania o pozycję współczesnej kobiety–choreografki i tancerki oraz o proces budowania własnego języka twórczego w warunkach presji osobistych, historycznych, społecznych i instytucjonalnych.
Nietypowa scenografia
Głównym elementem scenografii spektaklu jest sportowa trampolina, która pełni funkcję zarówno podłoża scenicznego, jak i integralnego narzędzia choreograficznego. Na trampolinie przez cały czas trwania spektaklu występuje Daniela Komędera. Jako choreografka przeniosła ona ciężki, statyczny i historycznie obciążony wymiar postaci Niżyńskiej na choreografię wykonywaną w ruchu wertykalnym, opartą na wybiciu, locie i zawieszeniu ciała w powietrzu.
Trampolina pozwala na symboliczne „odciążenie” baletu jako gatunku i poszukiwanie lekkości, uniesienia oraz chwilowego przekraczania grawitacji, zarówno fizycznej, jak i kulturowej. Zastosowane rozwiązanie scenograficzne jest mobilne, łatwe w transporcie i szybkie w montażu, co umożliwia prezentację spektaklu w różnorodnych przestrzeniach domów kultury i sal wielofunkcyjnych, wpisując się w ideę programu Teatr Polska.
Teatr Polska
Teatr Polska to program organizowany od 2009 r. przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego. Co roku kilkanaście najlepszych spektakli rusza w ogólnopolski objazd po domach kultury w miejscowościach, w których nie ma teatru instytucjonalnego. Celem programu jest popularyzowanie sztuki teatralnej oraz eliminowanie barier ekonomicznych w dostępie do teatru.
